اسپری جدا کننده قالب

اسپری جداکننده قالب (عامل رهاساز یا ممبرین) یکی از ملزومات اساسی در تولید سنگ مصنوعی است که وظیفه‌ی اصلی آن، جلوگیری از چسبیدن ملات سنگ (شامل رزین، سیمان یا کامپوزیت) به دیواره‌ی داخلی قالب می‌باشد. این ماده‌ی شیمیایی که معمولاً بر پایه‌ی حلال یا آب تولید می‌شود، با ایجاد یک لایه‌ی نازک و عایق روی سطح قالب، فرایند جداکردن قطعه‌ی نهایی را آسان کرده و از آسیب به طرح، بافت و گوشه‌های ظریف سنگ جلوگیری می‌کند.

علاوه بر این اهمیت و مزایای استفاده از این اسپری جدا کننده قالب را می‌توان در چند محور اساسی خلاصه کرد: نخست، افزایش قابل‌توجه عمر قالب‌ها (به‌ویژه قالب‌های سیلیکونی، پلی‌اورتان و فایبرگلاس) تا سه برابر؛ دوم، حفظ کیفیت سطحی قطعات تولیدی و جلوگیری از ایجاد حباب، تاب‌بردگی یا پارگی هنگام خروج از قالب؛ سوم، کاهش چشمگیر ضایعات و مواد دورریز که به صرفه‌جویی در هزینه‌های تولید منجر می‌شود؛ و چهارم، تسریع در فرایند قالب‌گیری و افزایش بهره‌وری کارگاه.

علاوه بر این روش صحیح استفاده از اسپری جداکننده قالب دارای نکات فنی دقیقی است که رعایت آنها تأثیر مستقیم بر نتیجه‌ی نهایی دارد. ابتدا باید قالب کاملاً تمیز و عاری از گردوغبار و رطوبت باشد. اسپری را به‌مدت یک دقیقه تکان داده و سپس از فاصله‌ی 20 تا 30 سانتی‌متری سطح قالب، به‌صورت حرکات ضربدری (چپ-راست و بالا-پایین) روی تمام نقاط اسپری می‌شود. لایه‌ی ایجادشده باید نیمه‌شفاف و یکنواخت باشد؛ نه آنقدر کدر که تجمع ماده نشان‌دهنده‌ی اسپری اضافی باشد و نه آنقدر نازک که نقاطی بدون پوشش بمانند.

بنا براین پس از اسپری، باید 5 تا 10 دقیقه صبر کرد تا لایه کاملاً خشک شده و آماده‌ی پذیرش ملات شود. قابل‌توجه است که هر بار نیازی به اسپری مجدد نیست و معمولاً یک لایه برای 3 تا 4 نوبت قالب‌گیری کافی است؛ فقط در صورت مشاهده‌ی چسبندگی خفیف در دفعات بعد، لایه‌ی تمدیدی نازک زده می‌شود.

بنا براین انواع اسپری جداکننده قالب بر اساس جنس قالب تفاوت دارد: برای قالب‌های سیلیکونی، اسپری‌های بر پایه‌ی حلال‌های ملایم مانند وازلین حل‌شده مناسبت‌رند؛ برای قالب‌های پلی‌اورتان که حساسیت شیمیایی دارند، اسپری‌های بر پایه‌ی آب توصیه می‌شوند تا از واکنش با جنس قالب جلوگیری شود؛ و برای قالب‌های گچی، اسپری‌های روغنی با درصد چربی بالاتر کارایی بیشتری دارند. علاوه بر این همچنین سازگاری اسپری جدا کننده قالب با نوع رزین یا سیمان مصرفی باید پیش‌ازاستفاده با آزمون روی نمونه‌ی کوچک بررسی شود.

بنا براین نکات ایمنی و هشدارها نیز حائز اهمیت است: استفاده از ماسک و دستکش هنگام اسپری الزامی است؛ عمل اسپری باید در فضای باز یا محیط دارای تهویه‌ی مناسب انجام شود؛ اسپری جدا کننده قالب دور از شعله، جرقه و حرارت نگهداری گردد؛ و از اسپری بیش ازحد که منجر به ایجاد حباب یا تاب‌بردگی در سطح سنگ می‌شود، خودداری شود.

در نتیجه در بازار ایران، برندهای معروفی مانند اسپری رهاساز MC (آلمان) و محصولات پارس‌پلیمر در دسترس هستند و برای مصارف اقتصادی، وازلین صنعتی اسپری‌شده نیز کاربرد دارد. بنا بر این به‌طورکلی، استفاده‌ی اصولی از اسپری جداکننده قالب، کلید دستیابی به تولیدی باکیفیت، بادوام و مقرون‌به‌صرفه در صنعت سنگ مصنوعی محسوب می‌شود.